Shilajit en zware metalen: zo lees je een labrapport (COA)

Laatste update: 1 februari 2027 · Leestijd: circa 10 minuten

Vrijwel elke aanbieder van shilajit schrijft "lab-getest" of "vrij van zware metalen" op de verpakking. Maar een badge is geen bewijs. Het echte bewijs is een labrapport — een Certificate of Analysis (COA) — en bijna niemand legt uit hoe je zo'n document zelf controleert. Dat is precies wat je in deze gids leert: waarom shilajit van nature zware metalen kan bevatten, welke wettelijke grenswaarden er in de EU gelden voor lood, cadmium en kwik, en hoe je stap voor stap een COA leest — van batchnummer tot detectielimiet. Na dit artikel kun je binnen vijf minuten beoordelen of een certificaat betrouwbaar is of alleen marketingdecor.

Waarom kan shilajit van nature zware metalen bevatten?

Shilajit is een harsachtige substantie die in hooggebergten zoals de Himalaya en het Altai-gebergte uit rotsspleten komt. Het ontstaat over lange perioden uit plantaardig materiaal dat tussen gesteentelagen wordt samengedrukt en omgezet, onder invloed van druk, temperatuur en micro-organismen. Dat verklaart meteen het risico: de hars staat tientallen jaren in direct contact met gesteente en neemt daaruit mineralen op. Naast de gewenste bestanddelen — zoals fulvinezuur en humuszuur (let op: humuszuur, niet het vaak verkeerd gespelde alternatief) — kunnen dat ook van nature aanwezige zware metalen zijn: lood, arseen, kwik en cadmium.

Ruwe, ongezuiverde shilajit bevat bovendien vaak zand, steengruis en micro-organismen. Een zorgvuldig zuiveringsproces (oplossen in water, filtreren, indampen bij lage temperatuur) verwijdert een groot deel van de verontreinigingen, maar de enige manier om te wéten wat er in een specifieke batch zit, is een laboratoriumanalyse. Dit is geen theoretisch risico: Amerikaanse onderzoekers troffen in een bekende steekproef uit 2008 (Saper e.a., JAMA) in een vijfde van de onderzochte ayurvedische producten die via internet werden verkocht lood, kwik of arseen aan. De term "100% puur natuurlijk" zegt dus niets — juist omdát shilajit een natuurproduct uit gesteente is, hoort er per batch een labrapport bij. Hoe je naast het labrapport ook thuis een eerste indruk krijgt, lees je in ons artikel over echte vs. nep-shilajit herkennen.

Welke EU-grenswaarden gelden er voor zware metalen in supplementen?

Voor voedingssupplementen gelden in de hele EU wettelijke maximumgehalten. Die staan sinds 25 mei 2023 in Verordening (EU) 2023/915, die de oudere Verordening (EG) 1881/2006 heeft vervangen. Voor voedingssupplementen zijn de belangrijkste waarden:

Zwaar metaal	EU-maximum voor voedingssupplementen	Toelichting
Lood (Pb)	3,0 mg/kg	Vastgelegd in Verordening (EU) 2023/915
Cadmium (Cd)	1,0 mg/kg	Hogere limiet geldt alleen voor supplementen op basis van zeewier
Kwik (Hg)	0,10 mg/kg	Strengste van de drie limieten
Arseen (As)	Geen algemene EU-limiet voor supplementen	Serieuze labs rapporteren arseen toch; merken hanteren vaak een eigen interne norm

Twee dingen vallen op. Ten eerste: voor arseen bestaat (nog) geen algemene Europese limiet voor voedingssupplementen — de EU-limieten voor anorganisch arseen gelden vooral voor rijst(producten), zout en babyvoeding. Een goed laboratorium meet arseen desondanks gewoon mee, en een serieus merk publiceert die waarde. Ten tweede: mg/kg betekent milligram per kilogram product (gelijk aan ppm), niet per dagdosering. Bij een gebruikelijke dagdosering hars van 300–500 mg neem je dus een fractie binnen van wat het gehalte per kilo suggereert: een product met bijvoorbeeld 0,5 mg/kg lood levert bij 0,5 g per dag zo'n 0,00025 mg — ver onder wat je bij een kiloportie zou binnenkrijgen. Dat is géén reden om gehalten boven de limiet te accepteren — de wettelijke maxima gelden per kilogram product, punt — maar het helpt je om labwaarden in perspectief te lezen.

In Nederland houdt de NVWA toezicht op de naleving van deze regels. Een aanbieder die producten boven de maximumgehalten verkoopt, is simpelweg in overtreding.

Wat is een COA (Certificate of Analysis) precies?

Een Certificate of Analysis is het testrapport dat een laboratorium opstelt na analyse van een specifiek monster. Een volwaardig COA voor shilajit vermeldt minimaal: de naam en het adres van het laboratorium, het batch- of lotnummer van het geteste monster, de analysedatum, de gemeten parameters (zware metalen, microbiologie, vaak ook fulvinezuur), de gebruikte meetmethoden en de detectielimieten. Cruciaal is het woord "onafhankelijk": het rapport moet afkomstig zijn van een extern, geaccrediteerd laboratorium — niet van een "eigen lab" van de fabrikant. Een COA is geen keurmerk en geen certificering van het product als geheel; het is een momentopname van één batch. Precies daarom is batch-matching zo belangrijk, zoals je hieronder ziet.

Hoe lees je een COA stap voor stap?

Pak het labrapport erbij (of vraag het op — zie verderop) en loop deze zes stappen langs. Meer dan vijf minuten kost het niet.

Stap 1: match het batchnummer met jouw pot

Op elke serieuze verpakking staat een batch- of lotnummer. Dat nummer moet letterlijk terugkomen op het COA. Staat er geen batchnummer op het rapport, of wijkt het af van het nummer op jouw pot? Dan bewijst het rapport niets over het product dat jij in handen hebt — hooguit dat ooit één batch is getest.

Stap 2: controleer het laboratorium en de accreditatie

Zoek de naam en het adres van het lab op het rapport. Een betrouwbaar lab is geaccrediteerd volgens ISO/IEC 17025, de internationale norm voor test- en kalibratielaboratoria. In Nederland verleent de Raad voor Accreditatie (RvA) die accreditatie; je kunt elk Nederlands lab gratis opzoeken in het openbare RvA-register. Buitenlandse labs vind je bij de nationale accreditatie-instantie van dat land (bijvoorbeeld DAkkS in Duitsland of UKAS in het Verenigd Koninkrijk). Staat er geen labnaam op het rapport, of blijkt het lab niet geaccrediteerd? Rode vlag.

Stap 3: controleer de analysedatum

Shilajit wordt per batch gewonnen en verwerkt, en elke batch kan anders zijn. Een rapport uit 2022 zegt niets over een batch die in 2026 is geproduceerd. Vuistregel: de analysedatum hoort bij de productieperiode van jouw batch te passen. Een merk dat al jaren hetzelfde rapport toont voor "al onze producten" test in de praktijk niet per batch.

Stap 4: lees de zware-metalenwaarden én de detectielimieten

Nu de kern. Je ziet per metaal een gemeten waarde in mg/kg. Vergelijk die met de EU-maxima uit de tabel hierboven. Let daarbij op de notatie: een waarde als "<0,05 mg/kg" betekent niet "0,05 aanwezig", maar "onder de detectielimiet van 0,05" — het lab kan niet lager meten dan die grens. Ook "n.d." (not detected) of "<LOQ" (limit of quantification) zie je vaak. Wees juist wántrouwig bij een rapport dat overal exact "0,00" vermeldt: absolute nul bestaat niet in de analytische chemie, en zo'n notatie wijst eerder op een zelfgemaakt document dan op een echt labrapport.

Stap 5: check de meetmethode van het fulvinezuurpercentage

Veel merken adverteren met fulvinezuurpercentages van 60 tot zelfs 80%. Zo'n getal is alleen te interpreteren als je weet mét welke methode het is gemeten: gravimetrische, spectrofotometrische (colorimetrische) en ionenuitwisselingsmethoden kunnen op hetzelfde monster sterk verschillende percentages opleveren. Een COA dat een fulvinezuurgehalte noemt zónder methode, is op dit punt niet controleerbaar. Vraag de verkoper welke methode het lab gebruikte; een serieus merk kan dat direct beantwoorden. Wat fulvinezuur precies is en waarom het als kernbestanddeel van shilajit geldt, lees je in ons artikel over shilajit en de wetenschap.

Stap 6: kijk naar microbiologie en overige parameters

Een uitgebreid COA test ook microbiologische veiligheid: totaal kiemgetal, gisten en schimmels, E. coli en salmonella. Soms zie je aanvullend mycotoxinen of PAK's (polycyclische aromatische koolwaterstoffen). Hoe meer relevante parameters, hoe serieuzer het testbeleid van het merk. Een rapport dat alléén fulvinezuur vermeldt en zware metalen overslaat, beantwoordt precies de verkeerde vraag.

Welke rode vlaggen verraden een onbetrouwbaar labrapport?

Deze signalen zie je in de praktijk het vaakst bij twijfelachtige aanbieders:

"Getest in ons eigen lab" — interne tests zonder onafhankelijke, geaccrediteerde partij zijn niet verifieerbaar.
Geen batchnummer op het rapport, of een nummer dat niet op de verpakking terugkomt.
Verouderde rapporten die jaar na jaar voor alle batches worden hergebruikt.
Alleen een badge of schermafbeelding ("Lab Tested", "Heavy Metal Free") zonder opvraagbaar document.
Geen labnaam of adres, of een lab dat in geen enkel accreditatieregister voorkomt.
Een andere merk- of productnaam op het rapport — gekopieerde certificaten van derden komen voor.
Onrealistische waarden zoals "0,000 mg/kg" voor alle metalen of "100% zuiver".
Alleen fulvinezuur getest, geen zware metalen of microbiologie.

Hoe meer van deze vlaggen je ziet, hoe groter de kans dat "lab-getest" niet meer is dan een marketingclaim. In onze koopgids voor shilajit in Nederland vind je de volledige checklist waarmee je aanbieders naast elkaar legt.

Hoe vraag je een labrapport op bij een verkoper?

Simpel: mail de verkoper vóór je bestelt, of direct na ontvangst met het batchnummer van je pot. Bijvoorbeeld: "Kunnen jullie het Certificate of Analysis sturen van batch [nummer op jouw verpakking], inclusief de waarden voor lood, cadmium, kwik en arseen en de naam van het laboratorium?" Een betrouwbaar merk stuurt binnen enkele werkdagen een pdf van het volledige rapport, batchspecifiek en met labnaam. Verdacht zijn: helemaal geen reactie, een beroep op "vertrouwelijkheid", alleen een samenvattingsplaatje in plaats van het document, of een rapport zonder de gegevens waar je expliciet om vroeg. De reactie op deze ene mail zegt vaak meer over een aanbieder dan de complete productpagina.

Hoe test Vitadote elke batch?

Bij Vitadote is het labrapport geen sluitstuk maar uitgangspunt. Elke batch Vitadote® Pure Shilajit Resin (30 g, €69) wordt onafhankelijk in het laboratorium getest, onder meer op zware metalen. De vaste samenstelling: 66,8% fulvinezuur en 12% humuszuur. De productie is HACCP-gecertificeerd, het bedrijf wordt gecontroleerd door de NVWA en de uitingen hebben een KOAG/KAG-toelating. De hars komt uit het Altai-gebergte en de Himalaya en wordt geleverd in UV-werend violet glas. Het batchspecifieke labrapport is opvraagbaar — met batchnummer, labnaam en analysedatum, precies zoals deze gids voorschrijft. Wie liever doseert zonder lepeltje kiest de Pure Shilajit-tabletten (120 stuks, €24,95), die uit dezelfde geteste grondstof worden geproduceerd. En koop je voor langere tijd, dan is de 90 g-verpakking (€180) per gram het voordeligst; ervaringen over gebruik gedurende meerdere maanden lees je in dit ervaringsartikel.

Voor de volledigheid: er zijn geen door de EFSA goedgekeurde gezondheidsclaims voor shilajit. Aanbieders die beweren dat shilajit je energie, testosteron of immuunsysteem "verbetert", overtreden de Europese claimsregels — en wie het met de regels niet zo nauw neemt, neemt het met testbeleid vaak ook niet zo nauw. Een voedingssupplement is bovendien geen vervanging voor gevarieerde voeding.

Veelgestelde vragen

Is shilajit gevaarlijk vanwege zware metalen?

Ruwe, ongezuiverde shilajit kan gehalten bevatten die boven de EU-maxima liggen — en die wil je niet innemen. Gezuiverde shilajit die per batch door een geaccrediteerd lab is getest en onder de maxima van Verordening (EU) 2023/915 blijft, voldoet aan de Europese voedselveiligheidseisen. Het verschil zit dus niet in het woord "shilajit", maar in zuivering plus bewijs. Gebruik je medicijnen, ben je zwanger of geef je borstvoeding, raadpleeg dan eerst een arts of apotheker.

Wat betekent "<0,01 mg/kg" op een labrapport?

Dat het gehalte onder de detectielimiet van 0,01 mg/kg ligt: het lab kan bij die methode niet nauwkeuriger meten. Het is de gebruikelijke, eerlijke manier om "niet aantoonbaar" te rapporteren — in tegenstelling tot een verzonnen "0,00".

Is een COA wettelijk verplicht voor shilajit in Nederland?

Nee, een verkoper is niet verplicht een COA te publiceren. Wel moet elk product voldoen aan de maximumgehalten uit Verordening (EU) 2023/915, en de NVWA houdt daar toezicht op. Juist omdat publicatie vrijwillig is, is een merk dat batchspecifieke rapporten deelt een positief signaal.

Hoe controleer ik of een laboratorium echt geaccrediteerd is?

Zoek de labnaam op in het openbare register van de Raad voor Accreditatie (rva.nl) voor Nederlandse labs, of bij de nationale accreditatie-instantie van het betreffende land. Je zoekt een accreditatie volgens ISO/IEC 17025 voor testlaboratoria.

Zegt een hoog fulvinezuurpercentage iets over veiligheid?

Nee. Fulvinezuurgehalte en verontreinigingen zijn losse parameters: een product kan een hoog percentage combineren met te veel lood, of andersom. Beoordeel een COA daarom altijd op béide, en check bij het fulvinezuurpercentage welke meetmethode is gebruikt.

Hoe vaak hoort een merk te testen?

Per batch. Shilajit is een natuurproduct waarvan de samenstelling per winning en per productieronde verschilt; één rapport per jaar of per assortiment dekt dat niet af.

Conclusie: vertrouw het rapport, niet de badge

Shilajit komt uit gesteente en kan daardoor van nature lood, cadmium, kwik en arseen bevatten — de vraag is nooit óf een merk dat risico kent, maar of het dat per batch aantoonbaar beheerst. De EU-maxima voor supplementen zijn helder: 3,0 mg/kg lood, 1,0 mg/kg cadmium, 0,10 mg/kg kwik. Jouw controle kost vijf minuten: batchnummer matchen, lab verifiëren in het RvA-register (ISO/IEC 17025), analysedatum checken, waarden en detectielimieten vergelijken met de EU-maxima, en de meetmethode van het fulvinezuurpercentage opvragen. Elke aanbieder die deze zes stappen doorstaat, verdient je vertrouwen; elke aanbieder die er één omzeilt, je scherpste vragen. Zo wordt "lab-getest" van een leus weer wat het hoort te zijn: een controleerbaar feit.